ఎనిమిదో శతాబ్దంలో, అద్వైతాచార్యుడైన శంకరులు భారతదేశపు సంచార సన్న్యాసులను ఒక క్రమబద్ధ సోదరత్వంగా సమీకరించారు — పది నామాలు, నాలుగు పీఠాలు, ఒకే ఆత్మ.
ब्रह्म सत्यं जगन्मिथ्या जीवो ब्रह्मैव नापरः ॥ “బ్రహ్మము సత్యము, జగత్తు ఆభాసము; జీవుడు బ్రహ్మము కంటే వేరుకాడు.” — అద్వైత వేదాంతపు బీజ-బోధన ఆది శంకరాచార్యకు ఆపాదితం
సన్న్యాసం — విధివత్ పరిత్యాగం — ఉపనిషత్తులంత ప్రాచీనం. కానీ ఆది శంకరాచార్యుల కాలానికి (సంప్రదాయం ప్రకారం క్రీ.శ. 8వ శతాబ్దం), సన్న్యాస లోకం లెక్కలేనన్ని స్వతంత్ర ధారలుగా చెదిరిపోయింది. శంకరుల ప్రతిభ తాత్త్వికమైనంతగా సంస్థాగతమూ: ఉపనిషత్తులు, భగవద్గీత, బ్రహ్మ సూత్రాలపై భాష్యాలతో పాటు, ఆయన సన్న్యాసులను ఇలా ఏకీకృతం చేశారు: పది నామాంకిత శాఖలు — దశనామీలు — ప్రతి ఒక్కటీ భారతదేశపు నాలుగు దిక్కులలో స్థాపించబడిన నాలుగు మఠాలలో ఒకదానితో అనుబంధమై ఉంటుంది.
స్వామీజీ స్వంత శాఖ, గిరి (“పర్వతం”) — హిమాలయంలోని ఉత్తర పీఠమైన జ్యోతిర్మఠానికి చెందినది — తపస్సు, ఏకాంతం, నిశ్చల శిఖరాల దిక్కు.
సంప్రదాయం సన్న్యాసపు ఒక ఆరోహణ నిచ్చెనను గుర్తిస్తుంది — కుటీచక (కుటీరవాసి), బహూదక (అనేక జలాల యాత్రికుడు), హంస (హంస — సంచరించే ధ్యాని) మరియు పరమహంస (బ్రహ్మలీనమైన పరమ హంస) — తరువాతి సాహిత్యం దీనికి జోడించినది: తురీయాతీత మరియు అవధూత బాహ్య చిహ్నాలన్నిటికీ అతీతులైన వారి కోసం. దశనామీ సన్న్యాసి దీక్ష సమయంలో కొత్త నామాన్ని పొంది, గృహస్థ జీవితపు కర్మ బంధాలను తెంచుకొని, ఆ తరువాత సాక్షాత్కారం కోసం, సర్వ ప్రాణుల క్షేమం కోసం జీవిస్తాడు.
ధర్మ రక్షణ కోసం కొందరు సన్న్యాసులు ఆయుధాలు కూడా ధరించాలని చరిత్ర కోరింది. దశనామీ దేహం నుండి యోధ-తాపస శాఖలు ఉదయించాయి — నాగస్ — అఖాడాలుగా (“దళాలు” లేదా “మల్లయుద్ధ స్థలాలు”) వ్యవస్థీకరించబడ్డాయి. వీటిలో శ్రీ పంచదశనామ జూనా అఖాడా అత్యంత ప్రాచీనమైనది, అతిపెద్దది. ఆ రెండు రెక్కలూ ఒకే దేహం: శస్త్ర (ఖడ్గం) రక్షించింది శాస్త్ర (శాస్త్రం) — ఆ జ్ఞానం చెక్కుచెదరకుండా మనకు చేరడానికి.